El-Konevîönemli birİslam Âlimidir

Konya Aydınlar Ocağı’nın bu haftaki Selçuklu Salı Sohbetleri’nde, 748. Vefat Yıldönümünde Şeyh SadreddînKonevî dile geldi.

11.08.2022 16:25, 2 ay önce eklendi.
El-Konevîönemli birİslam Âlimidir

Meram Belediyesi Konevi Araştırma Merkezi (MEBKAM) eski başkanı Hasan Yaşar ve Araştırmacı-Yazar Ahmet Çelik, Şeyh Sadreddin el-Konevi’nin hayatını, eserlerini ve fikirlerini ele alarak anlattılar.

Konya’da Tasavvuf Hayatı Dediği Sultan’la Başlar

MEKAM eski başkanlarından Hasan Yaşar, Konya’nın enbiyalar ve evliyalar şehri olduğunu belirterek “Konya’mızda meşhur evliyalarımız var. Ama enbiyalarımız da var. Onlar içinde bir makam yapılması lâzım. Yapılan makamda o peygamberlerin isimleri çok belli olmasa da kaç adet olduğu, nerede metfun oldukları yazılması lâzım. Bu hem manevi açıdan şehre bir kimlik kazandırır hem de turizm açısından da bir değer kazandırır.” dedi. Yaşar, Konya’daki tasavvuf hayatıyla ilgili olarak da şu ifadelere yer verdi: “Benim kanaatime göreKonya’da tasavvuf hayatı Ilgın’daki Dediği Sultan’la başlar.Mezar kitabesine göre vefat tarihi 1180. Rivayetlere göre Ahmed Yesevî’nin öğrencilerinden olup,bu toprakları bize vatan kılan bu mutasavvıflar. Konya’daki bu tasavvuf neş’esi Hz. Hâdimî ile kök salmış ve Memiş Efendi ile silsile olarak devam ederek Ziya Efendi’ye ve talebesi Hacıveyiszade Hoca’yla birliktenur saçmaya devam ediyordiye biliriz.” Yaşar ayrıca; 22 Temmuz 1274’te vefat eden Şeyh Sadreddin el-Konevî’yi anma toplantılarının ilkinin 22 Temmuz 1947’te Feridun Nafiz Uzluk tarafından Halkevi’nde yapıldığını, ikinci ve en derinlikli programın ise 23 Mart 1988 yılında Selçuk Üniversitesi-Selçuklu Araştırmaları Merkezi tarafından sempozyum olarak gerçekleştirildiğini, üçüncü programın da 27 Kasım 2004’de Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından Konevi Kültür Merkezi’nde yapıldığını ve 2007’de kurulan MEBKAM’ın faaliyetleri ile KoneviSohbetleri’nidile getirdi. 

Konevi’yi Anlamak İçin Tanımak Gerek

SadreddinKonevi’yi anlamak için tanımak gerektiği üzerinde durarak Konevi’yi “SadreddinKonevi Öncesi, SadreddinKonevi ve SadreddinKonevi Sonrası” şeklinde üç bölümde ele alan araştırmacı-yazar Ahmet Çelik, Selçuklu döneminin en entelektüel insanları tarafından eğitilen SadreddinKonevi’ninOsmanlı Devleti’ne ciddi bir kültürel miras bıraktığını söyledi. Yazar Çelik, Anadolu Selçuklu döneminde yaşayan Şeyh SadreddinKonevi’nin “Sultanların hocası ve Mecdüddin İshak’ın oğlu, Şeyhü'l-Ekber Muhyiddinİbni Arabi ve Şeyh EvhadüddinKirmani’nin öğrencisi, Hz. Mevlâna CelâleddinRûmi’nin çağdaşı, hâkim, muhaddis, fakih, mutasavvıf” olduğunu belirterek asıl adının“Muhammed” olduğunu söyledi. 1 Ocak 1209’da Malatya’da dünyaya gelen ve 22 Temmuz 1274’te Konya’da vefat eden SadreddinKonevi’ninbabasının adının İshak, dedesinin adının Muhammed” olduğunu ifade den Çelik,“Aile Endülüs’te yaşarken Hristiyanların saldırıları sonucunda Anadolu’ya göçerek Malatya’ya yerleşmiştir. Babası İshak, Selçuklular döneminde “Mecdüddin” lakabıyla tanınan ünlü ve âlim bir kimseydi.Tarihi kaynaklar ondan “dünyadaki bilginlerin gözbebeği ve sultanların hocası” diye övgüyle bahsetmektedir. SadreddinKonevî’nin annesi ise Selçuklu sarayında yetişmiş hanımlardan Güher Hatun idi.” dedi.

Nasıl Yaşayalım ve Nasıl Ölelim…

Sultan İzzeddin Keykavus’un, 1214’te bozulan ekonomiyi düzeltmek için fütüvvet teşkilatından faydalanarakAnadolu’da yaygınlaşmasını sağladığını dile getiren Çelik, “Mecdüddin İshak, Bağdat’ta Selçuklu Devleti ile Abbasi Halifeliği arasında bir takım kültürel anlaşmalar gerçekleştirdi. Bu anlaşmalardan biri Fütüvvet’in Anadolu’da yaygınlaştırılmasıyla ilgili idi. Sultanın desteği, EvhadüddinKirmani ve Ahi Evren’in gayretleri ile Anadolu'da fütüvvet teşkilatı yayılmaya başladı. Kısa zamanda tüm iş kollarında çalışanlarını fütüvvet ilkeleriyle eğitip kontrol altına alan Ahilik sayesinde Anadolu’da bozulan ekonomiye bir düzen geldi.” dedi.

SadreddinKonevî’nin amcası İsmail b. Muhammed’den Kur’an-ı Kerim’i ezberleyerek hafız olduğunu, ardından amcasıyla es-Silefi adlı hadis âliminin yazdığı “el-Erbaûn” yani kırk hadis kitabını okuduğunu belirten Çelik, “Konevi’ninhayatında en önemli hocası Muhyiddinİbni Arabi idi. Hocası onu düşünce derinliğine ulaştıracak ve ileride Anadolu’nun en büyük bir İslam âlimi ve düşünürü haline getirecekti.Konevî Konya’da “Çeşme Kapı” denilen dış kale kapısının yakınındaki Hoca Hasan Mescidinde imamlığa başladı. Konya’ya nispetle “SadreddinKonevî” lakabı ile meşhur oldu” diye konuştu. Çelik, SadreddinKonevî ile Hz.Mevlâna arasında geçen şu hatırayı paylaştı:SadreddinKonevi, Mevlana’ya: “Mülükaneyaşayalım, fakirane ölelim” buyurur. Mevlâna da cevaben: “Fakirâne yaşayalım, Mülükane ölelim” buyurur.”

Konevî Önemli Bir İslam Âlimi ve Düşünürüdür

“SadreddinKonevî konağında tefsir, hadis, fıkıh, tasavvuf ve felsefe alanında dersler veren öğrenci yetiştiren bir müderristi. Selçuklu sultanları, melikleri, vezirleri ve emirleri yanında çok sayıda öğrenci onun derslere devam ederdi” diyen Çelik, konuşmasında şu ifadelere yer verdi: “Konevi edebiyat dersleri ve hikmet dersleri verirdi.SadreddinKonevî, Moğolların İslam dünyasında yaptığı tahribatı gidermek için -daha çok öğrenci yetiştirmeye ve- bilgi kaynakları olan değişik kitapları kendi kütüphanesinde toplamaya hız verdi.Konevî, geride yazdığı eserler, yetiştirdiği binlerce öğrenci ve ciltler dolusu kütüphanesiyle Selçukludan günümüze zengin bir düşünce mirası bırakarak 22 Temmuz 1274’te Konya’da vefat etti.

Anahtar Kelimeler:

Yorum yap



Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış!

Diğer haberler



Anket

Yükleniyor...

NAMAZ VAKİTLERİ

Rss Bağlantıları

Sistem


İmer yayın organı


Bu web sitesi tamamen özgür yazılım araçları kullanılarak sanater tarafından yapılıp, yayınlanmaktadır. Konya kutu